Alaya ([arena) yamija
Legatorot na ovaa xamija, Ishak - beg, bil komandant na turskata vojska stacionirana vo Makedonija, a negovoto sedi{te bilo vo Skopje. Toj e sin na poznatiot Jigit - pa{a i tatko na Isa - beg. So pravo mo`e da se smeta za eden od najgolemite donatori koi u{te vo prvata polovina na 15 vek ovozmo`ile izgradba na pove}e kapitalni profani i verski objekti vo Skopje. Od brojnite negovi gradbi do nas stignale za~uvani samo tri: Karvan - sarajot Suli - an, Alaxa([arena xamija) i tubeto na Pa{a - beg eden od sinovite na Ishak - beg. Od istoriski izvori se znae deka, pokraj ovie objekti toj izgradil edna golema medresa (versko u~ili{te), konaci vo sklopot na Alaxa xamija i drugi objekti, so javni funkcii.
Spored za~uvanite dokumanti, Alaxa ([arena) xamija bila zavr{ena vo 1438 godina. Koga bilo izgradeno tubeto vo koe se nao|a grobot na Pa{a beg, ne e poznato bidej}i ne e poznat datumot na negovata smrt. Nesomneno i toa bilo izgradeno vo prvata polovina na 15 vek. Od napisot za~uvan nad portalot na xamijata se doznava deka vo 1519 godina, so sredstva na Mehmed, sin na Haxi Xinxi, koj bil vnuk na Ishak beg, xamijata bila prepravena, pri {to bile dodadeni dvata strani~ni koraba.
Imeto Alaxa ([arena) xamija go dobila bo inkrustiranite kerami~ki plo~ki so koi bile ukraseni fasadite i tamburot. No tie propadnale vo golemiot po`ar, od 1689 godina. Taka inkrustacijata od plo~ki ostanala denes samo na tubeto na Pa{a beg, izgradeno do xamijata.
Po svoite dimenzii, xamijata spa|a me|u skromnite gradbi, a ne se odlikuva nitu so svojata arhitekturna forma. Pogolem interes pretstavuva masivnata drvena vrata ukrasena so rezba.
Tubeto na Pa{a beg vo osnovata e {estostrano, izgradeno od mermerni blokovi rabotenio so poseben proekt za sekoj poedine~en element. Zasvodeno e so kupola postavenma vrz nizk tambur. Po katastrofalniot zemjotres od 1963 godina, izvr{ena e konzervacija.
