FRESKOSLIKARSTVOTO, IKONOPISOT I DRVOREZOT VO MAKEDONIJA
Srednovekovnata makedonska umetni~ka riznica e predmet na mnogubrojni prou~uvawa od strana na makedonskite i svetskite istori~ari na umetnosta. Nau~nite istra`uvawa poka`uvaat deka makedonskoto freskoslikarstvo, ikonopis i drvorez, so svoite reprezentativni primeri se vbrojuvaat me|u vrvnite svetski ostvaruvawa. Nitu edna antologija na ikoni ne mo`e da se zamisli bez dela sozdadeni vo Makedonija. Poznavaweto na makedonskiot fresko`ivopis e preduslov bez koj ne mo`e da se razbere op{tiot razvoj na vizantiskoto yidno slikarstvo.
Po~etocite na yidnoto slikarstvo se svrzani so pojavata na monumentalnata hristijanska arhitektura. Po ~etirivekoven prekin, vo XI vek se pojavuvaat spomenici i dela so visoki umetni~ki vrednosti. Toa se crkvite "Sv. Sofija" od Ohrid, so najdobro so~uvana fresko-kompozicija vo cela Vizantija od XI vek, "Sv. Pantelejmon" vo Nerezi-Skopje, "Sv. \or|ija" vo Kurbinovo i "Sv. Leontie" vo Vodo~a - spomenici koi ja odbele`uvaat epohata na dinastijata Komneni.
Razvitokot na makedonskata umetnost e najizrazen vo burniot XIII i vo po~etokot na XIV vek, koga rabotat poznatite zografi Mihail i Evtihij - inauguratori na novi zografski kanoni. Nivnite vrvni umetni~ki ostvaruvawa se realizirani vo crkvite "Sv. Bogorodica Perivleptos" (denes "Sv. Klimen") vo Ohrid, "Sv. Nikola" vo skopskoto crnogorie i "Sv. \or|ija" vo Staro Nagori~ane. Obemniot tvore~ki opus vo srednovekovniot `ivopis go ome|uvaat fresko- dekoraciite i ikonite na Jovan i Makarie, nastanati kon krajot na XIV vek, kako i `ivopisot vo "Markoviot manastir" blizu Skopje.
Makedonskite srednovekovni freski i ikoni se odlikuvaat so monumentalnost na kompozicijata i likovite, so razigran crte` i so bogat i rafiniran kolorit.
Vo makedonskite crkvi i manastiri i vo narednite vekovi prodol`ile da se sozdavaat zografski dela, iako so ne tolku izrazeni vrednosti. Del od likovnite ostvaruvawa na sovremenite generacii likovni tvorci se baziraat na bogatata vizantiska tradicija.
Me|u mnogute poznava~i na srednovekovnata umetnost vo Makedonija spa|aat Dim~e Koco, Cvetan Grozdanov, Konstantin Petrov, Kosta Balabanov, Petar Miqkovi} i dr.