Manastirot "Sv. Pantelejmon "
Manastirot posveten na Sv.
Pantelejmon se nao|a vo blizina na seloto Gorno Nerezi, na
planinata Vodno, na ju`nata strana od Skopje.Spored za~uvaniot
natpis od mermernata plo~a postavena nad vleznata vrata,
manastirskata crkva e izgradena vo 1164 godina od vizantiskiot
princ Aleksej Komnen.Ovaa crkva e izgradena od lokalni arhitekti
i pritoa e koristen obi~en kr{en kamen od okolinata.Nepoznatiot
arhitekt izgradil manastirska crkva so harmoni~ni formi, koja
prekrasno se vklopuva vo okolniot ambient, nudej}i mu na
posetitelot posebno do`ivuvawe.Ovaa crkva, po svoite
arhitektonski karakteristiki, e od tipot na vpi{an krst so
pravoagolen prostor.
Sepak, ona po {to ovaa manastirska
crkva e najpoznata e monumentalniot fresko`ivopis, koj datira od
12 vek.Ovoj fresko`ivopis e stvoren od lokalni nepoznati zografi,
koi so svojot vonreden talent i ume{nost, kreirale freski koi
spa|aat vo redot na najuspe{nite i najvredni dostreli na
vizantiskata likovna umetnost.Kompozicijata "Oplakuvawe
Hristovo" e najgolema vrednost na crkvata Sv.
Pantelejmon.Ona po {to ovaa kompozicija se razlikuva od drugite
kompozicii na ovaa ista tema vo drugite manastiri {irum
Makedonija i Vizantija, e `ivoto pretstavuvawe na emociite na
Sv.Bogorodica. Vo Nere{kata kompozicija, Majkata Hristova e so
zabele`itelna bolka i taga na liceto.Nejzinoto lice e zgr~eno vo
bolka, a od o~ite izbiva taga po zagubeniot Sin.Sporeduvaj}i ja
ovaa kompozicija so deloto na italijanskiot slikar \oto, rabotena
140 godini pokasno, za vreme na renesansata, kade Sv. Bogorodica
e pretstavena kako mlada `ena so malku nata`eno lice, go
nametnuva razmisluvaweto za postoewe na renesansa vo Makedonija
stotina godini pred taa da se pojavi vo Italija.
Ne pomalku vredno delo e i
kompozicijata "Simnuvaweto od krstot", kade povtorno se
zabele`uvaat dlabokite ~uvstva na licata na Sv.Bogorodica. Drugi
pozna~ajni kompozicii se: "Stradawata Hristovi",
"Vleguvaweto vo Erusalim", Lazarevo voskresenie" i
drugi. Vo istorijata na manastirskata crkva Sv.Pantelejmon
zna~ajno e da se spomene i zemjotresot od 1555 godina, koga ovaa
crkva pretrpuva delumno o{tetuvawe.Po ovoj zemjotres , kako i vo
19-ti vek, naslikan e nov `ivopis, koj go pokril predhodniot od
12 vek.No, blagodarenie na ruskiot nau~nik Nikola Okuwev, vo 1926
godina, povtorno e otkrien stariot `ivopis od 12 vek, so site
svoi predhodno navedeni osobenosti na remek-delo na
srednovekovnoto slikarstvo.
Manastirot "Sv. Pantelejmon" celosno se vklopuva vo ubavinata na negovata neposredna okolina.